Sera Isıtma ve Soğutma Sistemleri

SERA ISITMA ve SOĞUTMA SİSTEMİ (Akıllı Seralar)

Seralarda iklim kontrolü;  maliyetlerde azalış, ürün kalitesi ve miktarında artış sağlayarak işletmeye kazanç sağlar.

Sera otomasyon sistemleri iklim faktörlerinin kontrol altına alınması yanı sıra üretimin kontrolü açısından da kolaylık sağlar. 

Çiftçilerimiz, yeteri kadar ısıtılmış ve soğutulmuş seradan elde edilecek tonaj ve kalite farkıyla daha fazla kazanç elde edebileceklerinin farkında değiller.

Yıllardır seracılık sektöründe yeterli ısıtma ve soğutma yapılamamış, ısıtma ve soğutma yapılmadığı için iklim kontrolün gerekliliği tam olarak kavranamamıştır.

Durum böyle olunca da ürün veriminin ısıtma ve soğutma ile arttırılabileceğine inanmaları neredeyse imkansız olmuştur.

Modern ısıtma ve soğutma sistemlerinin küçük aile seralarında kurulması maliyet açısından çok yüksek kurulum maliyeti getireceğinden az talep olmaktadır.

Büyük işletmelerde kurulum ve işletme maliyetleri yıl içerisinde edilen masrafları karşılayıp kazanımları artırmaktadır. 

Seracılığın amacı; üretilen bitkilere asgari 15 C civarında sıcaklık sağlayarak sezon dışında turfanda mahsul üretmek ve bu ürünleri de değer fiyattan satarak karlı bir üretim yapmaktır. 

Kışın bu sıcaklığı sağlayabilmek için öncelikle kapalı ışık alan bir ortam sağlanması gerekmektedir.

Isıtma Giderleri

Seracılıkta en önemli gider ısıtma gideridir. 10.000 m2 seranın ekim ayından nisan ayına kadar 7 ay süreyle 18°C de tutulması için yapılacak ısıtmalarda; Nahcivan’da 90,000m3,Antalya’da 26.000m3, Ankara'da 86.000m3, Bakü’de 48,000m3 Doğalgaz gerekir. Doğalgazın yanında ısıtmada kullanılabilecek yakıt türleri mevcuttur.

Yakıt Tipleri

Kömür
Antalya koşullarında uygun fiyatlı kömür ile ısıtma karlı olabilmekle beraber seranın genelde en büyük gider kalemini oluşturur. Ancak işletme, Antalya; dan kuzeye gittikçe kömür ile ısıtma da karlı olmaktan çıkmaktadır. Ankara koşullarında kömür ile ısıtma da işletmeyi zarar ettirecektir.

Jeotermal
Jeotermal kaynakları kullanarak ısıtma, tüm olasılıklar içerisinde hem en karlı üretimi yapmayı sağlayan, hem de en temiz ısıtma şeklidir.

Türkiye’deki yaygın uygulama:

Özellikle güney bölgelerde seracılık yaparken ısıtma denildiğinde anlaşılan; sera içinde birkaç odun sobası yakarak soğuğu kırmak şeklinde olmaktadır.

Ancak bu çok sakıncalı, hatalı ve aslında astarı yüzünden pahalıya gelen bir uygulamadır. Bu uygulamanın sakıncalarını kısaca saymak gerekirse:

Çiçeklerin döllenme oranı düşer. Hatta bazı hallerde doğal döllenme (arı kullanılsa bile) hiçbir şekilde gerçekleşmez. Bu durumda üretici hormon kullanmak zorunda kalabilir. Ancak sıcaklık yeterli değilse hormon bile döllenmeyi sağlamayabilir.

Bir şekilde döllenme gerçekleşse bile ürün tatsız tuzsuz olur. Bitki, meyvesini gereği gibi besleyemez. Bazı besin maddelerini meyveye ulaştıramaz. Toprak veya ortam ile verilen besin maddeleri düşük sıcaklıklarda bitki tarafından gereği gibi alınamaz.

Bitki sürekli ısı değişimine maruz kaldığı ve ihtiyacının altında ısınabildiği için hastalık ve zararlılara dayanıklılığı zayıf olur. Bu durumda üretici sürekli ilaçlama yapmak zorunda kalır. Bu durum üreticiyi ekonomik açıdan zorladığı gibi üründe kalıntı problemi çıkma ihtimalini de arttırır.

Tabiidir ki bu, ekonomik analizi iyi yapılması gereken bir konudur. Soğuk mevsimlerde, özellikle jeotermal gibi elverişli enerji kaynağı olmayan tesisler için + 2 C fazla ısıtma büyük bir mali yüktür.

Sonuç:
Ülkenizde yoğun olarak yetiştirilen domates, patlıcan, biber, kabak ve salatalık gibi sera bitkilerinin daha sağlıklı, daha tonajlı, daha lezzetli olmaları için gerekli Isı 15-19 Derece aralığındadır ancak sera içi sıcaklığının 8-10 Derece arasında tutulması da yeterlidir. Bu derecenin altındaki ısılarda bitkinin gelişimi çok yavaşlar, hastalıklara dayanıksızlığı artar, daha çok ilaç gideri oluşturur. Şekil bozuklukları ve lekeler oluşur. Pazarda sadece İç piyasaya hitap eden, İhracata uygun olmayan ürün elde edilir.

Örtü altı yetiştiriciliğinde kışın düşük sıcaklıklarda seraların istenilen sıcaklıkta tutulması büyük bir problem olarak görülmektedir.
Modern seralarda ısıtılacak alan çok geniş olduğu için ısıtma işlemi de normalden daha büyük ısıtma sistemleri ile yapılmaktadır.
Seracılıkta istenilen sıcaklık bitki cinsine göre değişiklik gösterse de ortalama 15-20 C arasındadır.
Sera örtü malzemesi olarak kullanılan cam ve plastik ısı muhafaza etme konusunda zayıftır. Çok çabuk ısınır ve çok çabuk soğurlar. Dış ortam sıcaklığının 0-5 derece olduğu bir durumda istenilen sıcaklığa kadar seraları ısıtmak bizim yaptığımız otomasyonlu ısıtma tesisatı ile ekonomik olacaktır. 

Modern seralarda genellikle merkezi ısıtma sistemi kullanılmaktadır. Bir kalorifer kazanı ve buna bağlı boru ağları şeklinde. Bu ısıtma sistemlerinde iki çeşit malzeme kullanılmaktadır. Bunlar polietilen ve demir borulardır. Polietilen boruların ömrü 4-6 yıl arasında değişmektedir. Sera içerisine döşenen borular hem ortamı hem de toprağı ısıtmaktadır. Polietilen yanı plastik boruların yerine demir borular da kullanılabilir.

Sıcak suyun dolaştırılmasının yanında ısıtılan havanın yani sıcak havanın sera içerisine dağıtılması ile de ısıtma işlemi yapılabilmektedir. Ama bu uzun vadede bitki için sağlıklı bir işlem değildir.

Seraların ısıtma maliyeti bulunduğu bölgeye, örtü türüne, seranın yerleşim yönüne(doğu-batı gibi), Örtü alanının genişliğine, kullanılan yakıt türüne ve buna benzer etmenlere göre değişiklik göstermektedir.

Soğutma Giderleri

Sera soğutma giderleri genellikle güney bölgelerde Antalya, Mersin, السعودية Suudi Arabiya, العراق Irak, ایران Iran, السودان Sudan, جيبوتي Djibouti, اليمن Yemen, الإمارات العربية المتحدة United Arab Emirates, دُبي Dubai, الكويت Kuwait, الجزائر Algeria, تونس Tunisia, المدينة المنورة Medina, Australia, Hatay, İzmir, جالكاكيو Galkayo, بوساسو‎ Bosaso, gibi bölgelerde yapılan seralarda yüksek oranda ihtiyaç duyulan bir sistemdir.

Yapmış olduğumuz anahtar teslim projelerde tasarım ve uygulamasını yaptığımız soğutma sistemlerini müşterilerimizin hizmetine sunuyoruz.

Sistemimiz 50 derece dış sıcaklıkta sera içerisini 30 dereceye kısa bir sürede düşürmektedir.

Enerji gideri olarak 10.000 m2 sera için ortalama 10kw/h enerji tüketir.